×

Archaean

Arkeen

  1. Arkeen Üstzamanı’nda Dünya’da oluşan tüm kayaları kapsayan, yaşlıdan gence doğru, Eoarkeen, Paleoarkeen, Mezoarkeen ve Neoarkeen Eratemleri’ne ayrılan kronostratigrafi (zaman-kaya-stratigrafi) birimi; eskimiş terimler Arkeozoyik, Kriptozoyik, Azoyik’tir.
    Eşanlam:  Arkeen Eonotemi
    İngilizce Archaean
    Fransızca Archéen, m
    Almanca Archaikum, n
  2. Jeolojik zaman çizelgesinde Hadeen’den sonra Proterozoyik’ten önce yer alan ve günümüzden 4 milyar ile 2,5 milyar yıl önceki zaman dilimine karşılık gelen, yaşlıdan gence doğru, Eoarkeen, Paleoarkeen, Mezoarkeen ve Neoarkeen Zamanları’na ayrılan, biyolojik evrim sürecinin başladığı, Arkeler’den sonra fotosentez yapabilen yeni tip bakterilerin ortaya çıktığı ve bantlı demir yataklarının oluştuğu, yerkabuğunun yavaş yavaş soğumasıyla kıtasal levhaların oluşmaya başladığı, sözcük olarak Eski Yunanca’da “başlangıç, köken” anlamına gelen, Prekambriyen Üstzamanı’na ait üç üstzamandan ikincisi olan jeolojik zaman birimi.
    Eşanlam:  Arkeen Üstzamanı