triphane

spodümen

1. • yerbilim
   Kimyasal formülü LiAl(SiO₃)₂, özgül ağırlığı 3,03-3,23, Mohs sertliği 6,5-7 olan, düşük sıcaklıkta monoklinik, yüksek sıcaklıkta tetragonal sistemde kristalleşen, eser miktarda Fe, Mn, Mg, Ca, Na, K ve H₂O içeren, son derece değişken (ak, gri, sarımsı, mavimsi, sarı, pembe, açık mor, grimsi, eflatun ve açık yeşil-zümrüt yeşili) renkli, bazen iki renkli veya renksiz, çizgi izi ak, iyi dilinimli, ikizli, gelişigüzel-konkoidal kırılma yüzeyli, uzunlamasına çizikli kalın prizmatik kristalli, som veya sütunumsu şekilde bulunan, saydam-yarısaydam, lityumca zengin granit, pegmatit ve aplitlerde bulunan, 1000 ^oC'de %30 hacim artışı gösteren ve ısıl genleşme katsayısı düşük olan, cep telefonu ve otomobil akülerinde, tıpta, mukavemeti artırıcı olarak seramik, cam, sır ve emayelerde, ayrıca saydam ve açık yeşil-zümrüt yeşili (hidenite) ile pembe-eflatun renkli (kunzit) çeşitleri değerli taş olarak kullanılan, inosilikatlardan klinopiroksen grubuna ait, lityumun en önemli kaynağı olan nadir bir mineral.
   Eşanlam:  lityum alüminyum silikat
   İngilizce lithium aluminium silicate; spodumene; triphane

   Fransızca triphane, f; zéolithe de suède, f; spodumène, m

   Almanca Spodumen, m; Triphan, m; Lithiumaluminiumsilikat, n